21

MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWA

KULTURA EUROPY ŚRODKOWEJ

PRACA, JEJ ROLA I FUNKCJE SPOŁECZNE NA PRZESTRZENI WIEKÓW W KONTEKŚCIE EUROPY ŚRODKOWEJ

Zabrze, 16–17 listopada 2017 r.

O Konferencji

Urząd Miejski w Zabrzu, Komisja Historyczna Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Katowicach oraz Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Katowicach organizują kolejną, dwudziestą pierwszą edycję Międzynarodowej Konferencji Naukowej z cyklu KULTURA EUROPY ŚRODKOWEJ.

Temat 20. zabrzańskiej konferencji brzmi: „Rola arystokracji w Europie Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem Śląska.”.

Europa Środkowa jako region historyczny budzi coraz większe zainteresowanie badaczy. Dowodem tego są także nasze zabrzańskie konferencje naukowe. Na tych naukowych spotkaniach odnoszono już wiele problemów związanych z szeroko pojętą kulturą tego regionu i jego dziejami. Zajmowano się różnymi aspektami władzy. Tym razem, jubileuszowe dwudzieste już zabrzańskie spotkanie naukowe, zamierzamy poświęcić siłom sprawczym na tym terenie: rycerstwu i szlachcie, rodom i dynastiom, przemysłowcom i bankierom, tym wszystkim, którzy od średniowiecza po czasy nowożytne i nowsze wpływali na oblicze tego historycznego regionu. Chcielibyśmy przedstawić podstawy ich siły ekonomicznej a także prowadzonej przez nie polityki, wszelkich jej uwarunkowań, starając się przy tym określić ich rolę i znaczenie zarówno w lokalnych dziejach, jak i dziejach regionu.

prof. Antoni BARCIAK

Międzynarodowe konferencje naukowe z cyklu „Kultura Europy Środkowej” odbywają się w Zabrzu od 1997 r.. Inspiracją do zorganizowania pierwszej pt. „Środkowoeuropejskie dziedzictwo św. Wojciecha” było millenium śmierci św. Wojciecha. Konferencje te przyczyniają się do odkrywania naszej tożsamości i poznawania bogatej kulturowo przeszłości. W szerokim kontekście europejskim przybliżają nam historię śląskiej ziemi.

Organizację ich zapoczątkował ówczesny naczelnik Wydziału Kultury i Sportu — pan Jerzy Chmielewski. Organizacją konferencji od strony merytorycznej od początku zajmował się Instytut Górnośląski w Katowicach. Od roku 2007 organizacją konferencji zajmuje się Urząd Miejski w Zabrzu wraz z Oddziałem Katowickim PAN. Od początku też przewodniczącym Rady Naukowej jest prof. dr hab. Antoni Barciak.

Patronat honorowy nad poszczególnymi konferencjami sprawowali m.in.:

  • prof. dr hab. Barbara Kudrycka — minister nauki i szkolnictwa wyższego
  • Bogdan Zdrojewski — minister kultury i dziedzictwa narodowego
  • Kard. Henryk Gulbinowicz — metropolita archidiecezji wrocławskiej
  • Abp Damian Zimoń — metropolita górnośląski
  • Bp František Lobkowitz — ordynariusz diecezji ostravsko-opavskiej
  • Abp Alfons Nossol — ordynariusz diecezji opolskiej
  • Bp Jan Wieczorek — ordynariusz diecezji gliwickiej
  • Ludwig Neudorfer — konsul Republiki Federalnej Niemiec w Opolu
Także każdorazowo patronat nad konferencjami przyjmują:
Wojewoda Śląski, Marszałek Województwa Śląskiego i rektorzy śląskich uczelni.

W konferencjach biorą udział uczeni z różnych ośrodków naukowych kościelnych i świeckich w kraju, jak również z Czech, Słowacji, Niemiec, i Austrii. Cieszą się one rosnącym zainteresowaniem środowisk naukowych historyków w kraju i za granicą. Mają także ogromny walor edukacyjny — uczestniczą w nich corocznie grupy młodzieży szkół średnich i studentów zainteresowanych korzeniami naszej kultury. Podczas każdej konferencji jest także miejsce na referaty ukazujące historię lokalną (również z przeszłości Zabrza).


Pokłosiem każdej z konferencji jest wydana książka zawierająca referaty i komunikaty wygłoszone podczas spotkań. Ukazują się także sprawozdania z konferencji w historycznych czasopismach naukowych w Polsce („Nasza Przeszłość”, „Zeszyty Historyczne” Polskiego Towarzystwa Historycznego), a także w Czechach.

Tematy dotychczasowych konferencji:

  • 1997 „Środkowoeuropejskie dziedzictwo Św. Wojciecha”
  • 1998 „Środkowoeuropejskie dziedzictwo cyrylometodiańskie”
  • 1999 „Tysiącletnie dziedzictwo diecezji wrocławskiej”
  • 2000 „Lux Romana w Europie Środkowej ze szczególnym, uwzględnieniem Górnego Ślaska”
  • 2001 „Kultura edukacyjna na Górnym Śląsku”
  • 2002 „Korzenie środkowoeuropejskiej i górnośląskiej kultury gospodarczej”
  • 2003 „Curatores pauperum — Źródła i tradycje kultury charytatywnej Europy Środkowej”
  • 2004 „Źródła kultury umysłowej w Europie ŚRODKOWEJ ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM GÓRNEGO Śląska”
  • 2005 „Kultura prawna w Europie Środkowej”
  • 2006 „Piastowie śląscy w kulturze i europejskich dziejach”
  • 2007 „Św. Jacek Odrowąż i dominikanie na Śląsku”
  • 2008 „Korzenie wielokulturowości Śląska ze szczególnym uwzględnieniem Śląska Górnego”
  • 2009 „Ślązacy w oczach własnych i obcych”
  • 2010 „Realia życia codziennego w Europie Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem Śląska”
  • 2011 „Podróże i migracje w Europie Środkowej”
  • 2012 „Zdrowie i choroba. Wpływ jakości życia na kulturę w Europie Środkowej”
  • 2013 „Wolność i jej ograniczenia w kulturze Europy Środkowej”
  • 2014 „Postęp i zacofanie w kulturze w Europie Środkowej”
  • 2015 „Systemy reprezentacji i parlamentaryzm w Europie Środkowej w rozwoju historycznym”
  • 2016 „Rola arystokracji w Europie Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem Górnego Śląska”